Dünya Üzerindeki En Önemli Gemi Batıkları

Gemi Batıkları: Dünya genelinde keşfedilen ve keşfedilmeyi bekleyen birçok gemi batığı bulunuyor. Tarihteki ilk gemi batığı keşfi 1961 senesinde yapıldı. 60 yılı aşkın süre önce yapılan bu keşif sonrasında ise günümüze kadar yüzlerce geminin batığına ulaşılabildi. Dünyadaki batıklar birçok kişinin ilgisini çekerken özellikle bu alanda ciddi araştırmalar da yapılmaktadır. İlgi çeken önemli gemi batıkları şunlardır:


Uluburun ve Gelidonya Burnu

uluburun batigi
Uluburun Batığı

Türkiye’deki batıklar dünyanın farklı ülkelerinden ziyaretçileri ağırlıyor. Dünyanın en eski batıkları arasında yer alan Uluburun ve Gelidonya batıkları Bronz Çağı gemisi olarak biliniyor. Bu iki batık Antalya’nın açıklarında keşfedildi. 1960 senesinde kazılan Gelidonya batığı tarihte denizden tamamen çıkarılabilen ilk batık olmuştur. Bu gemi batığı 3200 yıl öncesine tarihlenmiş ve dünyanın en eski gemi batıkları arasında yerini almıştır. Gelidonya gemisi Suriyeli ya da Kıbrıslı bir tüccara ait olduğu düşünülen bir batıktır. Çünkü içerisinde birtakım metal yapımı malzemeler ve çeşitli aletler bulunmuştur.

Skuldelev Gemileri

skuldelev
Skuldelev Gemi Batıkları

Danimarka’nın Roskilde kıyılarındaki sığ sulardan çıkarılan birtakım gemi batıkları da önemli bir ziyaretçi akınına uğruyor. 11. yüzyıla tarihlenen bu gemilerin Viking gemileri olduğu düşünülüyor. Bu gemilerin çalışmalarına 1962 senesinde başlanmış ve günümüzde de hala devam etmektedir. Bu dönemde bir deniz kanalının istilacılar tarafından geçilmemesi için birçok gemi içleri taş doldurularak su altına gömülmüştür. Aynı zamanda yine birçok asilzadenin de mezarında önemli gemi kalıntılarına rastlanmıştır. Çünkü eski devirlerde Viking asilzadelerinin gemileri ile birlikte gömüldüğü bilinmektedir.

Skuldelev gemileri de hem gemi yapımı teknikleri hem de o dönemdeki gelişmiş gemi inşası konusunda çeşitli bilgiler vermesi açısından son derece önemlidir. Bu keşiflerden sonra Vikingler hakkında daha detaylı bilgiler edinme şansı da bulunmuştur. Hatta Skuldelev sonrasında Dublin yakınlarında keşfedilen gemi batıkları Viking tarihi hakkında hiç bilinmedik sırlar ortaya çıkarmıştır.

Yenikapı (Türkiye Batıkları)

yenikapi gemi batigi
Yenikapı Gemi Batığı

Türkiye’deki batıklar arasında önemli Bizans gemi topluluğu da yer almaktadır. Marmaray İstasyon kazasının 2004 senesinde başlaması Bizans’a ait olduğu düşünülen liman duvar 34 tane gemi ve insan yerleşim katmanlarını ortaya çıkarmıştır. Gün yüzüne birçok ahşap taraklar, amfora ve deve iskeletleri bulunmuştur.

Bulunanlar arasında Bizans dönemine ait olan ticaret gemileri, Galea adı verilen savaş gemileri ve balıkçı tekneleri bulunmaktadır.

İspanya Bajo De La Campana

bajo de la campana
Bajo De La Campana

2700 önce battığı düşünülen Bajo de la Campana gemisi İspanya’nın Cartegena şehrinin açıklarında bulunan önemli bir batıktır. Yapılan araştırmalar sonrasında bu batığın ilk defa bulunan bir Fenike gemisi olduğu ortaya çıkarılmıştır. Geminin gövde parçaları yanında birçok seramik ve bronz buluntular da ortaya çıkarılmıştır. Aynı zamanda fildişleri, kehribarlar ve çam fıstığı gibi birçok buluntu su yüzeyine çıkarılmıştır.

Yapılan araştırmalar neticesinde bu geminin bir ticaret gemisi olduğu yönünde bilgiler ortaya çıkarılmıştır. Özellikle ticaret imparatorluklarının denizcilikte nasıl geliştiğini gösteren önemli kalıntılardan biridir. Fenikelilerin de tarihi hakkında önemli bilgiler ortaya çıkarmaktadır.

Kubilay Han Donanması

kubilay han donanmasi
Kubilay Han Donanması – Kubilay Han’ın Gemi Batıkları

Kubilay Han’ın emri ile Moğol, Kore ve Çin askerlerinin 1274 yıllarında düzenlemiş olduğu saldırı tarihteki en büyük deniz saldırılarından biriydi. Bu saldırı sırasında binlerce gemi içerisinde yüz binlerce asker bulunuyordu. Bu saldırıdaki en büyük amaç ise Kubilay Han’ın Japonya’ı Moğol devletine tabi hale getirmekti. Ancak Kubilay Han tarafından gerçekleştirilen saldırılar başarılı olamadı. Bu saldırılar sırasında ortaya çıkan bir fırtına yüzünden istenilen başarı elde edilemedi. Bu rüzgarın ismi Kamikaze’dir. Daha sonraki dönemlerde İkinci Dünya Savaşı sırasında bu isim Japon intihar savaş uçaklarına verilmiştir.

Bu gemi batıkları incelendiğinde aslında gemilerin çok ileri teknolojilere sahip olduğu görüldü. Özellikle Çin savaş gemileri o dönemin Avrupa savaş gemilerinden çok daha üstün niteliklere sahiptir. Birçok deniz savaş aracı da yine bu araştırmalar neticesinde ortaya çıkmıştır.

İspanyol Armadası

İngilizlere karşı İspanyol kralı tarafından gönderilen İspanyol Armadası,  büyük ve güçlü yapısı ile oldukça ünlüdür. Bu armadanın İngiltere üzerine gönderilmesinin amacı ise Kraliçe Elizabeth’i tahttan indirerek yeniden Katolik yönetimini hakim duruma getirmektir. Çok güçlü olan bu armada binlerce askerden oluşuyor ve oldukça cesur kaptanları bulunuyordu. Ancak saldırı sırasında çıkan güçlü fırtınalar karşısında gemilerin neredeyse 3’te biri denizin dibine batmıştır. Bu İspanyol armadası batığı da yine dönemin tarihsel süreci hakkında çok ciddi bilgiler ortaya sermektedir. (İspanyol Hançeri)

Kyrenia Batığı

kyrenia batigi
Kyrenia Gemi Batığı

Kıbrıs’ın açıklarında bulunan Kyrenia, oldukça iyi korunmuş olan bir batıktır. Bu batık MÖ 4. yüzyıla aittir. 2300 yıllık olan bu Yunan ticaret gemisi klasik Yunan tekneleri ile oldukça benzerlik göstermektedir.

Bu batık üzerinde yapılan araştırmalar geminin dört tane mürettebatı ile Rodos’tan çıktığını göstermiştir. MÖ 306 senesinde bir korsan saldırısı ile batırıldığını da ortaya çıkarmıştır. Geminin gövdesinde ise 8 tane mızrak izine rastlanmıştır. Bu batık korsanlar hakkındaki ilk bilgileri ortaya koymaktadır.

Mary Rose ve Vasa Batığı

mary rose vasa batigi
Mary Rose ve Vasa Gemi Batıkları – Mary Rose

Ünlü gemi batıkları arasında Mary Rose ve Vasa batığı da bulunmaktadır. 16. ve 17. yüzyıla ait olan iki önemli batıktır. Her iki batıkta birçok kişisel eşya, silahlar ve çeşitli seyir donanımları ortaya çıkarılmıştır. Özellikle 1510 tarihinde inşa edilen ve 1545 senesinde savaşa giderken batan Mary Rose gemisi İngiltere Kralı 8. Henry için önemli bir gurur kaynağıydı. Vasa gemisi ise daha ilk seferinde 1628 senesinde Stockholm limanı yakınlarında su dibine indi.

Titanic

Hemen hemen herkes Titanic’i ve onun kaderini bilir . Çoğumuz bunu , geminin ürkütücü kalıntılarının gerçek görüntülerini içeren James Cameron’ın 1997 yapımı ve mega gişe rekorları kıran Titanic filminden biliriz. Sözde “batmaz” okyanus gemisi, 10 Nisan 1912’de seyahate başladı ve 14 Nisan gece yarısından hemen önce bir buzdağına çarparak üç saatten kısa bir süre içinde battı. 1.514 can kaybı ile tarihin en ünlü ve trajik gemi kazalarından biri olarak hafızalarda yerini almıştır.

titanic
Titanic Gemi Batıkları – ATLANTIC PRODUCTIONS

İlerleyen yıllarda tespit edilen geminin kıç kısmın neredeyse tamamen parçalanmış olduğu, pruvanın çok daha iyi durumda olduğu ve bazı iç kısımların inanılmaz derecede sağlam olduğu tespit edildi. Gemi enkazından çıkarılan yüzlerce eser dünyanın dört bir yanında sergilenmektedir.

Önerilen Yazı: Dünyaca Ünlü Gelmiş Geçmiş En iyi Ressamlar

İmaj Kaynakları